Blerja e një apartamenti “në faze grope”, pra në një projekt që është ende në fazat e para të ndërtimit, mund të jetë një mundësi interesante për shumë blerës. Çmimi fillestar mund të jetë më konkurrues, ndërsa blerësi mund të ketë mundësi të zgjedhë më herët apartamentin, katin, orientimin apo pozicionin në projekt. Por, si çdo investim në një pronë që ende nuk ekziston fizikisht, edhe blerja në fazë ndërtimi kërkon kujdes dhe verifikim të plotë.Pyetja nuk është thjesht nëse blerja në gropë është e rrezikshme. Pyetja më e rëndësishme është: çfarë po blini, nga kush po e blini dhe çfarë keni verifikuar përpara se të firmosni?
Cilat janë rreziqet kryesore?
1. Dokumentacioni i projektit
Përpara çdo angazhimi financiar, është e rëndësishme të verifikohet statusi ligjor dhe dokumentacioni i projektit. Blerësi duhet të ketë një pasqyrë të qartë mbi subjektin që zhvillon projektin, të drejtat mbi pronën, lejet përkatëse dhe dokumentacionin që lidhet me ndërtimin. Një çmim i mirë nuk duhet të jetë arsye për të anashkaluar kontrollin ligjor.
2. Afatet e përfundimit
Kur apartamenti blihet gjatë ndërtimit, dorëzimi i pronës është një ngjarje e ardhshme. Për këtë arsye, duhet të kuptohet qartë çfarë parashikon kontrata për afatin e përfundimit dhe dorëzimit. Është e rëndësishme që blerësi të mos mbështetet vetëm te një afat verbal, por të ketë kushtet e dakordësuara të përcaktuara në kontratë.
3. Çfarë premtohet dhe çfarë përfshihet në kontratë
Renderat, planet, materialet promocionale dhe prezantimet e projektit mund të japin një ide të qartë mbi atë që synohet të ndërtohet. Megjithatë, blerësi duhet të kuptojë se çfarë prej këtyre elementeve është pjesë e dokumentacionit dhe kontratës. Sipërfaqja, pozicioni, orientimi, standardi i përfundimit, parkingu, hapësirat e përbashkëta dhe elementet e tjera të rëndësishme duhet të jenë sa më të qarta në dokumentacionin kontraktor.
4. Pagesat gjatë ndërtimit
Një tjetër element që kërkon vëmendje është mënyra e pagesës. Në projektet në ndërtim, pagesat mund të lidhen me faza të ndryshme të projektit. Blerësi duhet të kuptojë saktësisht kur kryhet çdo pagesë, cilat janë detyrimet e palëve dhe çfarë ndodh nëse projekti vonohet ose ndryshojnë rrethanat.
5. Ndryshimet gjatë zhvillimit të projektit
Një projekt mund të evoluojë gjatë procesit të ndërtimit. Për këtë arsye, është e rëndësishme të kuptohet se cilat karakteristika të pronës janë të përcaktuara dhe cilat mund t’i nënshtrohen ndryshimeve të lejuara nga dokumentacioni dhe kontrata. Blerësi duhet të ketë një informacion sa më të qartë përpara se të marrë vendimin. A do të thotë kjo se blerja në gropë duhet shmangur?
Jo domosdoshmërisht. Blerja në fazat e hershme të një projekti mund të ketë avantazhe, veçanërisht për blerësit që kërkojnë të blejnë me një çmim fillestar më të favorshëm ose duan të zgjedhin njësi specifike përpara se projekti të avancojë. Por avantazhi i një blerjeje të tillë lidhet drejtpërdrejt me nivelin e informacionit dhe verifikimit që bëhet përpara kontratës. Një blerje në gropë nuk duhet të bazohet vetëm te çmimi. Duhet të bazohet te dokumentacioni, kontrata, zhvilluesi, projekti dhe kushtet e transaksionit.
Çfarë duhet të kontrollojë një blerës?
Përpara se të vendosë, një blerës duhet të kërkojë të kuptojë të paktën:
1. Kush është zhvilluesi i projektit?
2. Cili është statusi ligjor i pronës?
3. Çfarë dokumentacioni dhe lejesh ka projekti?
4. Çfarë apartamenti po blihet konkretisht?
5. Cila është sipërfaqja dhe si përcaktohet ajo?
6. Cili është afati i parashikuar për përfundim dhe dorëzim?
7. Si është strukturuar skema e pagesave?
8. Çfarë parashikon kontrata në rast vonesash?9.
9. Çfarë përfshihet në çmim?
10. A ka parking dhe si përcaktohet e drejta mbi të?
11. Çfarë standardi përfundimi dhe materialesh parashikohet?
12. A janë të qarta detyrimet e të dyja palëve?
Roli i një agjencie imobiliare
Një agjenci profesionale nuk duhet të kufizohet vetëm te prezantimi i pronës. Roli i saj është të ndihmojë blerësin të kuptojë projektin, kushtet e blerjes dhe informacionin që duhet verifikuar përpara se të marrë një vendim. Në rastin e një blerjeje në fazë ndërtimi, bashkëpunimi me profesionistë të fushës ligjore dhe teknike mund të jetë veçanërisht i rëndësishëm.
Përfundim
Blerja “në gropë” nuk është automatikisht një blerje e rrezikshme, por është një blerje që kërkon më shumë verifikim sesa një pronë e përfunduar dhe e gatshme për banim. Sa më herët të blihet një pronë në një projekt, aq më e rëndësishme bëhet të kuptohen dokumentacioni, kontrata, zhvilluesi, afatet dhe të gjitha kushtet e transaksionit. Në pasuri të paluajtshme, një çmim i mirë ka vlerë vetëm kur shoqërohet me siguri, transparencë dhe dokumentacion të qartë. Illyrian Home synon t’u ofrojë klientëve informacion të qartë dhe profesional gjatë procesit të përzgjedhjes dhe blerjes së një prone, duke i orientuar ata drejt verifikimeve të nevojshme përpara marrjes së vendimit.
