Një nga gabimet më të mëdha që bëjnë blerësit në Shqipëri është nënshkrimi i kontratës pa verifikuar tërësinë e dokumentacionit. Për të blerë një pronë të sigurt në Durrës, ju nevojiten disa dokumente thelbësore dhe çdo mungesë duhet të trajtohet si flamur i kuq.
Foto: Pudelek — Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
Certifikata e Pronësisë (Kartela)
Dokumenti i parë dhe më i rëndësishëm është certifikata e pronësisë (e njohur edhe si «kartelë»), e cila lëshohet nga zyra e ASHK-së (Agjencia Shtetërore e Kadastrës) në Durrës. Ky dokument tregon pronarin ligjor, sipërfaqen e pronës, numrin e pasurisë dhe çdo barrë apo hipotekë të regjistruar mbi të. Sigurohuni që certifikata të jetë e freskët, e lëshuar jo më shumë se 30 ditë para transaksionit, pasi ndryshimet në regjistër mund të ndodhin papritmas.
Leja e Ndërtimit dhe Certifikata e Përdorimit
Për apartamentet në pallate të reja, kërkoni lejen e ndërtimit të lëshuar nga Bashkia Durrës dhe certifikatën e përdorimit, e cila vërteton se ndërtesa ka kaluar inspektimet përfundimtare dhe është e banueshme. Pa këtë certifikatë, ju nuk mund të regjistroni pronën në emrin tuaj dhe as të lidhni kontratat e ujit dhe energjisë elektrike. Në zonat me zhvillim të shpejtë si Golemi, Plepat dhe Mali i Robit në jug të Durrësit, verifikimi i lejes së ndërtimit është veçanërisht i rëndësishëm sepse disa komplekse janë ndërtuar pa leje të plotë.
Dokumentet e Tjera Thelbësore
Dokumente të tjera thelbësore përfshijnë: vërtetimin e sipërfaqes nga kadastra, planin urbanistik të zonës, vërtetimin që prona nuk ka detyrime tatimore të prapambetura, dhe nëse prona ka më shumë se një pronar, një deklaratë noteriale të bashkëpronarëve që konfirmojnë dakordësinë për shitjen. Në rastin e blerjes nga një kompani ndërtimi, kërkoni certifikatën e regjistrimit të biznesit në QKB dhe vërtetimin e llogarive bankare të kompanisë. Kontrata përfundimtare e shitjes duhet të hartohet dhe të nënshkruhet para noterit, i cili regjistron transaksionin në ASHK. Një avokat i specializuar në të drejtën e pasurive të paluajtshme do t’ju ndihmojë të verifikoni çdo dokument dhe të shmangni surprizat e pakëndshme gjatë procesit.
Kartela Historike: Historia e Plotë e Pronës
Përveç certifikatës aktuale, kërkoni kartelën historike të pronës nga ASHK Durrës. Ajo tregon të gjithë pronarët e mëparshëm dhe mënyrën si ka kaluar prona nga njëri te tjetri. Në Durrës kjo ka rëndësi të veçantë: shumë prona kanë histori që nis nga privatizimet e viteve '90 apo nga toka bujqësore të legalizuara më vonë, dhe një hallkë e dobët në zinxhir — një trashëgimtar i paregjistruar, një bashkëpronar që s'ka firmosur — mund të kthehet në problemin tuaj pas blerjes.
Vërtetimet e Detyrimeve të Pashlyera
Para nënshkrimit, shitësi duhet të paraqesë vërtetimin nga Bashkia Durrës për taksën e ndërtesës, vërtetimet nga ujësjellësi dhe OSHEE për faturat, dhe — nëse prona është blerë me kredi — vërtetimin e shlyerjes nga banka. Një hipotekë e pashlyer mbetet mbi pronën edhe pasi ajo ndërron pronar. Kontrolloni edhe pjesën e pasme të certifikatës së pronësisë për shënime kufizimesh, sekuestrosh apo barrësh.
Noteri Vërteton Firmat, Avokati Ju Mbron Ju
Noteri shqiptar vërteton që palët firmosin me vullnet të lirë — ai nuk është i detyruar të hetojë thellë ligjshmërinë e çdo dokumenti. Prandaj përdorni një avokat të pavarur, jo atë që sugjeron shitësi apo agjencia. Kërkoni që kontrata të parashikojë pagesën përfundimtare vetëm pas regjistrimit të pronës në emrin tuaj në ASHK. Kjo klauzolë e vetme ju mbron nga skenari më i keq: paratë e dorëzuara për një pronë që nuk regjistrohet dot.
Gati për hapin tjetër? Shfletoni na kontaktoni — ekipi i IllyrianHome ju përgjigjet brenda ditës.
