Të marrësh shtëpi me qira afatgjatë në Vlorë është pak si të hysh në një lidhje. Në fillim gjithçka shkëlqen: ballkoni me pamje, ajo erë e lehtë jodi në ajër, tingulli i dallgëve që të vënë në gjumë natën e parë. Por pasi kalon muaji i parë, fillojnë të dalin ato hollësitë që askush nuk i përmendi në momentin e vizitës. Dhe besomëni, në Vlorë, ato hollësi mund të të kthejnë jetën në ferr nëse nuk i zbulon me kohë.
Foto: Leeturtle — Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
Ngrohja: Kostoja e Fshehur
Le t'ia nisim me një temë që njerëzit e harrojnë derisa pësojnë goditjen e parë në xhep: ngrohja. Ndryshe nga Tirana ku pallatet e reja kanë ngrohje qendrore dhe të vjetrat kanë soba me gaz, në Vlorë gjërat janë më... kreative. Shumica dërrmuese e apartamenteve, sidomos ato në pallatet e ndërtuara pas 2000-shit, përdorin kondicionerë inverter për ngrohje. Dhe kjo funksionon — deri në një farë pike. Dimrat vlonjatë janë të butë, temperatura rrallë bie nën 3-4 gradë, por lagështia është armiku i vërtetë. Në 8 gradë me 80% lagështi ndihesh më keq se në -2 gradë në Korçë. Dhe këtu kondicioneri e ka të vështirë: nxeh dhomën, po, por nuk e thajnë dot atë ndjesinë e lagështirës që të hyn në kocka. Apartamentet në katet e para, sidomos ato që kanë fasadë veriore, janë më të prekurat. Disa familje vlonjate përdorin radiatorë me vaj si plotësues — dhe kjo e rrit faturën e dritave me 30-50 euro në muaj në dimër. Nëse apartamenti që po shikon ka ngrohje me pelet ose me dru, konsideroje si avantazh të madh. Në Vlorë janë të rralla këto, por kur i gjen, dimri kalon ndryshe.
Uji: Pyetja e Parë
Tani vijmë te uji. E përmenda shkurtimisht në shkrimin për qiratë, por këtu do ta zbërthej më tej, sepse në qiranë afatgjatë uji bëhet çështje ekzistenciale. Në verë, kur popullsia e Vlorës trefishohet, presioni i ujit në zonat e larta bie ndjeshëm. Lagjet e prekura: kodrat pas Universitetit "Ismail Qemali", zona e Kushtrimit, pjesa e sipërme e 24 Majit, dhe sidomos Kanina. Në këto zona, shumë pallate kanë instaluar pompa uji në hyrje. Por pompa ka nevojë për mirëmbajtje, dhe këtu hyn në lojë administratori i pallatit — nëse ka. Pyetja që duhet të bësh para kontratës është: "A ka pallati pompë uji dhe kush e mirëmban?" Nëse përgjigja është "e mirëmban pronari i apartamentit", ik. Do të thotë që kur pompa të prishet në 10 gusht, ti do jesh ai që do vraposh të gjesh hidraulikun, ndërsa pronari është në plazh në Dhërmi dhe nuk t'a kthen telefonin.
Administratori i Pallatit
Administratori i pallatit është një figurë që në Vlorë ose ekziston, ose jo. Nuk ka rrugë të mesme. Pallatet e reja të Lungomares dhe komplekset e mëdha kanë administratorë të rregullt — zakonisht firma që merren edhe me sigurinë. Tarifa sillet nga 20 deri në 80 euro në muaj, varësisht nga shërbimet. Por në pallatet e vjetra të qendrës dhe në zonën e Pavarësisë, administrimi shpesh bëhet "me fqinjësi": një herë paguan njëri, herën tjetër tjetri, dhe pastrimi i shkallëve mbetet në ndërgjegjen e secilit. Nëse je duke marrë me qira afatgjatë, kjo është recetë për konflikt. Pyete pronarin që në fillim: "Kush e pastron shkallën dhe sa paguhet?" Dhe fute këtë në kontratë.
Sezonaliteti i Çmimit të Qirasë
Duke folur për kontratën, le të flasim për sezonalitetin e çmimit të qirasë afatgjatë. Ky është ndoshta fenomeni më specifik i Vlorës dhe më i rrezikshmi për qiramarrësin e huaj. Disa pronarë ofrojnë një çmim tërheqës për 12 muaj, por kur vjen vera e parë, të thonë se kanë ndryshuar planet dhe duan ta përdorin vetë apartamentin. Ose më keq: të kërkojnë pagesë shtesë për muajt qershor-shtator. Kjo ndodh sepse në Vlorë diferenca midis qirasë dimërore dhe asaj verore është marramendëse — një apartament që në janar e merr me 300 euro, në korrik mund të jepet me 1200 euro në javë. Për të mbrojtur veten, kontrata duhet të përmbajë një klauzolë eksplicite që ndalon rishikimin e çmimit gjatë afatit të kontratës. Dhe nëse je i huaj, kërko që kontrata të jetë dygjuhëshe — shqip dhe anglisht (ose italisht).
Shërbimet: OSHEE dhe Interneti
Shërbimet. Këtu ka disa specifika vlonjate që duhen ditur. Energjia elektrike menaxhohet nga OSHEE, dhe në Vlorë faturat janë përgjithësisht të rregullta. Uji menaxhohet nga Ujësjellës-Kanalizime Vlorë, dhe fatura vjen çdo dy muaj — mos u trembni nëse nuk e shihni për katër muaj dhe pastaj ju vjen një akumulim. Interneti është tjetër histori. Në zonën e Lungomares dhe qendrën e qytetit, fibra optike ka arritur dhe shpejtësitë janë të mira. Por në zonat periferike, sidomos në Kaninë dhe në drejtim të Nartës, mund të jesh i kufizuar në internet me valë ose ADSL. Nëse punon nga shtëpia, bëj një test shpejtësie ditën e vizitës.
Gjeneratori
Një pyetje që shumë veta e neglizhojnë: "A ka pallati gjenerator?" Në Vlorë, ndërprerjet e energjisë janë të rralla, por kur ndodhin — zakonisht gjatë stuhive dimërore ose në ditët me nxehtësi ekstreme — mund të zgjasin 4-8 orë. Pallatet e reja të Lungomares kanë gjeneratorë për hapësirat e përbashkëta (ashensor, korridore), por jo gjithmonë për apartamentet private. Pyesni.
Fqinjët
Dhe e fundit, por jo më pak e rëndësishme: fqinjët. Në Vlorë, sidomos në pallatet e vjetra të qendrës, bashkëjetesa me fqinjët është më intensive se në Tiranë. Njerëzit flasin në shkallë, pinë kafe në ballkone, dëgjojnë muzikë. Nëse vjen nga një qytet i ftohtë europian ku as që e di si quhet fqinji yt, Vlorën do ta gjesh ose magjepsëse ose rraskapitëse. Unë rekomandoj t'i bësh një vizitë pallatit në mbrëmje, rreth orës 20:00, dhe të qëndrosh 15 minuta në korridor. Do dëgjosh gjithçka që ke nevojë të dish.
Gati për hapin tjetër? Shfletoni na kontaktoni — ekipi i IllyrianHome ju përgjigjet brenda ditës.
